Solidarity Youth Spring 3

അതിരുകൾക്കതീതം

അതിരുകൾക്കതീതം 
മുഹമ്മദ് ശമീം

____________അദേല പീവ എന്ന ബള്‍ഗേറിയന്‍ ചലച്ചിത്രകാരിയുടെ ഒരന്വേഷണയാത്രയാണ് Whose is this Song എന്ന ഡോകുമെന്ററി സിനിമയിലുള്ളത് (2003/ belgium, bulgaria). തീരെച്ചെറുപ്പം മുതല്‍ക്കു തന്നെ താന്‍ ധാരാളമായി കേട്ടു വളര്‍ന്നിട്ടുള്ള ഒരു ഗാനം, ഒരീണം മറ്റു പല രാജ്യങ്ങളിലെയും ജനങ്ങള്‍ അവരുടേതായി നെഞ്ചേറ്റുന്നുണ്ടെന്ന് ബള്‍ഗേറിയക്കാരിയായ അദേല പീവ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനെത്തുടര്‍ന്നാണ് അവരുടെ യാത്ര ആരംഭിക്കുന്നത്. എല്ലാ ബാള്‍ക്കന്‍ രാജ്യങ്ങളിലെയും ജനങ്ങള്‍ അവരുടെ ഹൃദയത്തില്‍ നിന്നും പുറപ്പെടുവിക്കുന്നൊരീണമായിരുന്നത്. അങ്ങനെയവര്‍ ബാള്‍ക്കന്‍ രാജ്യങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു. ബള്‍ഗേറിയ, ഗ്രീസ്, അൽബേനിയ, മാസിഡോണിയ, തുര്‍ക്കി, ബോസ്‌നിയ ഹെര്‍സെഗോവിന എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെയെല്ലാം ജനങ്ങള്‍ ഒരേ ഗാനത്തെ തങ്ങളുടെ മാത്രം സ്വന്തമായിക്കരുതുന്നു. മാസിഡോണിയയിലെ ദര്‍വീശുകളും ഗ്രീസിലെ ചര്‍ച്ചു ഗായകരും ആലപിക്കുന്നത് ഒരേ ഈണം. അതേ ഗാനം തന്നെ പ്രണയിനികളുടെ സ്‌നേഹതാളമായും സമരഭടന്മാരുടെ ആവേശമായും മാറുന്നു. യുദ്ധമുഖത്ത് സൈനികര്‍ക്ക് വീര്യം പകരുന്നതിനും അതേ ഗാനമുപയോഗിക്കുന്നു. ഭൂപടത്തിലെ അതിരുകള്‍ക്കപ്പുറത്ത് മനുഷ്യന് എല്ലായിടങ്ങളിലും പൊതുവായി ചിലതുണ്ടെന്ന ഓര്‍മപ്പെടുത്തലായി അങ്ങനെ അദേലയുടെ യാത്ര മാറുന്നു.

എന്നാല്‍ കാര്യങ്ങള്‍ അത്ര ലളിതമായിരുന്നില്ല. ദേശസ്‌നേഹപരമായ മുന്‍വിധികള്‍ സംഗീതത്തിന്റെ അതിരുരഹിതത്വത്തെ മറികടക്കുന്നതായിരുന്നു. ഒരേഗാനം പങ്കുവയ്ക്കുന്ന ജനങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ അദൃശ്യമായ സ്‌നേഹത്തിന്റെ ഇഴകളുണ്ടാകുമെന്ന് കരുതി ദേശാന്തരം നടത്തുന്ന ചലച്ചിത്രകാരി ഒടുവില്‍ കണ്ടെത്തുന്നതാകട്ടെ, മനുഷ്യര്‍ പരസ്പരം വെറുക്കാന്‍ കണ്ടെത്തുന്ന ദേശീയവും വംശീയവും ചരിത്രപരവുമായ കാരണങ്ങളെ. ഗാനത്തിന്റെ ഉറവിടം തേടിയുള്ള അന്വേഷണം പൂര്‍ത്തിയാകാതെ അവസാനിപ്പിക്കുകയാണവര്‍. ഈ മുന്‍വിധികളെയും കാരണങ്ങളെയുമാണ് നാം മറി കടക്കേണ്ടത്. അതിനാണ് കലയും സംഗീതവുമെല്ലാം നമ്മെ സഹായിക്കേണ്ടതും. എല്ലാ സങ്കുചിതത്വത്തെയും നിരാകരിച്ച് മനുഷ്യത്വത്തെ മുന്നോട്ടു വെക്കാന്‍ നമുക്കു കഴിയണം. വ്യവസ്ഥയുടെ സൗകര്യങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടി മാത്രമാണ് നാം അതിരടയാളങ്ങളിടുന്നത്. അതങ്ങനെയേ ആകാവൂ. അബദ്ധത്തില്‍ അതിര്‍ത്തി കടന്നു വന്ന, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിരുവരകളെപ്പറ്റി യാതൊരു വിവരവുമില്ലാതിരുന്ന രാം ചന്ദ് എന്ന പാകിസ്ഥാനി ബാലന്റെ അനുഭവങ്ങളുടെ കഥ പറഞ്ഞു തരുന്നുണ്ട് മെഹ്‌റീന്‍ ജബ്ബാര്‍ എന്ന പാകിസ്ഥാനി കലാകാരി, അവരുടെ രാം ചന്ദ് പാകിസ്ഥാനി എന്ന സിനിമയിലൂടെ. ഇന്ത്യാ പാക് അതിര്‍ത്തിക്കടുത്ത ഗ്രാമത്തില്‍ പാക് പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന ഒരു അവര്‍ണ ഹൈന്ദവ ബാലനായ രാം ചന്ദും വീട്ടില്‍ നിന്നു പിണങ്ങിപ്പോയ മകനെയന്വേഷിച്ചിറങ്ങിയ അച്ഛനും ഇന്ത്യന്‍ പട്ടാളത്തിന്റെ പിടിയിലകപ്പെടുകയും ജയിലിലടക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഭര്‍ത്താവിനും മകനും എന്തു പറ്റിയെന്നറിയാതെ പാകിസ്ഥാനില്‍ ജീവിക്കുന്ന, രാം ചന്ദിന്റെ അമ്മ ചമ്പയുടെയും ജയിലില്‍ക്കഴിയുന്ന അച്ഛന്റെയും മകന്റെയും അനുഭവങ്ങളാണ് പിന്നീടു നാം കാണുന്നത്.

അദേല പീവയുടെ ഡോകുമെന്ററി ബള്‍ഗേറിയന്‍ ഭൂപ്രദേശങ്ങളെപ്പറ്റി പറയുന്നതു പോലെത്തന്നെ, ഒരേ പൈതൃകവും പാരമ്പര്യവും പുലര്‍ത്തുന്നവരാണ് ഇന്ത്യയിലെയും പാകിസ്ഥാനിലെയും ജനങ്ങള്‍. യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ഒരേ ദേശീയത, ഒരേ സംഗീത പാരമ്പര്യം. എന്നിട്ടും അവര്‍ക്കിടയില്‍ ശത്രുത വളര്‍ത്തുന്നത് അതിരുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യാജാഭിനിവേശങ്ങളാണ്. എന്നാല്‍പ്പോലും അവരാസ്വദിക്കുന്നത് ഒരേ സംഗീതം തന്നെയാണ്. മെഹ്ദി ഹസനെയും ഗുലാം അലിയെയും പോലുള്ള പാകിസ്ഥാനി സംഗീതജ്ഞര്‍ക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ആസ്വാദകരുള്ളത് ഇന്ത്യയിലായിരിക്കും. മുഹമ്മദ് റഫി മുതല്‍ ജഗ്ജിത് സിങ് വരെയുള്ള ഇന്ത്യന്‍ ഗായകരെ ധാരാളമായാസ്വദിക്കുന്നവരാണ് പാകിസ്ഥാനിലെ ജനങ്ങള്‍. ലാജവാബ് എന്ന പേരില്‍ മെഹ്ദി ഹസനുള്ള ശ്രദ്ധാഞ്ജലിയായി ഒരു ഗാന സമാഹാരം പുറത്തിറങ്ങിയിരുന്നു ഈയടുത്ത്. അതില്‍ മെഹ്ദിയുടെ ഗാനങ്ങള്‍ ആലപിച്ചത് ഗുലാം അലി, ആബിദ പര്‍വിന്‍, ജഗ്ജിത് സിങ്, ഹരിഹരന്‍, ജസ്പിന്ദര്‍ നരൂല, ഹുമൈറ ചന്ന, സുരേഷ് വാദ്കര്‍ തുടങ്ങി ഇന്ത്യയിലെയും പാകിസ്ഥാനിലെയും പ്രശസ്ത ഗായകരാണ്. ഹിന്ദുക്കളും മുസല്‍മാന്മാരുമായ ഗായകര്‍.

Whose is this Song ലെ ഈണം ലോകവ്യാപകമായിത്തന്നെ പ്രശസ്തി നേടുകയും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നതാണ് വാസ്തവം. ബോണി എമ്മിന്റെ പ്രശസ്തമായ റാസ്പുടിന്‍ ഗാനം ഈ ഈണത്തിന്റെ ദുര്‍ബ്ബലമായൊരനുകരണമാണ്. മലയാളം ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള ഇന്ത്യന്‍ ഭാഷകളില്‍ ചലച്ചിത്രഗാനമായും മറ്റും അതുപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

Tag: 

Back to Top